Kerst in Polen
|
Dit is een bijdrage van polska gemaakt op 18-11-2000
|
Een diverse soorten vakanties in Polen
|
Inleiding |
| Kerstmis is voor de Polen verreweg het allerbelangrijkste (familie)feest in het jaar. Zoals zo vaak hier, is het een feest omgeven met vele bijzondere tradities, afkomstig uit de oud-slavische kultuur en katholieke tradities. Vooral de avond voor Kerst, Wigilia, is een warme bijeenkomst die meestal in besloten familiekring wordt gevierd. Wigilia gaat gepaard met een aantal voor ons zeer bijzondere tradities. Wij hebben het een keer meegemaakt en ik was zeer onder de indruk. De naam komt uit het latijn een heeft te maken met ?de wacht houden?, waken. Verder gelooft men dat het verloop van de dag voor Kerst veelbetekenend is voor het komende jaar. Deze avond is het hele land uitgestorven... De overige Kerstdagen worden meestal doorgebracht met familiebezoek en veel eten en drinken. Zoals in Nederland dus. |
| |
Versiering |
| De huizen zijn versierd met kerstbomen, lichtjes en de bekende trappetjes die je in NL ook ziet. Je ziet ook al veel buitenbomen en lichtjes in de meest afschuwelijke kleuren...De kerstversieringen worden soms zelfgemaakt, o.a. van ouwels, maar tegenwoordig ook steeds vaker gekocht. |
| |
Oplatek |
| De avond begint als de eerste ster zichtbaar aan de hemel verschijnt, een verwijzing naar de ster van Bethlehem. De kinderen in het gezelschap maken daar natuurlijk een wedstrijdje van... Op dat moment krijgen alle aanwezigen een gezegende ouwel, de zg. oplatek. Deze is ongeveer 6 bij 10 cm en er is een religieuze afbeelding in gestanst. De bedoeling is dat je dan iedereen afgaat en bij elkaar een stukje ouwel afbreekt en opeet, onderwijl elkaar allerlei goede wensen toesprekend. Dat is heel persoonlijk vind ik en een mooie manier om het samenzijn te beginnen. Overigens worden er ook oplatki gereserveerd voor de dieren, die krijgen ook een stukje. Zo geeft onze Poolse buurman alle koeien in de stal een stukje (dat zijn er hier meer dan 200). De dieren nemen zo symbolisch deel aan de kerstmaaltijd. |
| |
De gedekte tafel |
| Zoals bij alle Poolse feesten is het verdere gebeuren geconcentreerd rond een rijk gevulde eettafel. Deze avond gaat het echter anders dan normaal. Op de tafel ligt eerst stro en pas daarna het tafelkleed. Dit ter herinnering aan de stal waarin Jezus is geboren. In sommige regio?s ligt er zelfs stro op de vloer. De tafel wordt altijd gedekt voor 1 persoon meer dan er aanwezig zijn: een couvert voor de onverwachte gast. En het aantal gasten moet even zijn anders zal volgens het bijgeloof een van de aanwezigen binnen het jaar sterven. De tafelschikking gaat volgens leeftijd. |
| |
De maaltijd |
| De maaltijd is heel bijzonder. Het aantal gerechten is altijd oneven (dat brengt geluk) en bereid zonder vlees en dierlijke vetten. Veel vis en meelgerechten, paddestoelen fruit, bonen e.d. Vaak gerechten die alleen bij deze maaltijd worden gegeten. Karper, snoek, snoekbaars en forel zijn zeer populair, de zg. Bialy Barscz (witte barszcz), taarten met maanzaad, honing en noten. De maaltijd wordt afgesloten met een vruchtencompote van gedroogde vruchten. Er wordt absoluut geen alcohol geserveerd (uitzonderlijk in de meeste Poolse huishoudens). Iedereen moet verplicht van alle gerechten proberen, al is het maar een klein beetje, om zo verzekerd te zijn van overvloed en geluk in het komende jaar. |
| |
Kado's en gezang |
| Na afloop van de maaltijd wordt de tijd tot middernacht, als de nachtdienst begint, gevuld met het uitpakken van de kado?s die onder de kerstboom liggen en het zingen van kerstliedjes. Wij hebben uiteraard ook onze bijdrage geleverd en konden soms ook met de Poolse meezingen omdat die dezelfde melodie hadden als de ons bekende. Verder is de kans groot dat je in bepaalde regio?s van het land bezocht wordt door groepen kinderen die verkleed zijn als duiveltjes, heksen e.d. Zij zingen liedjes en verwachten dan een kleinigheidje in de mandjes die ze bij zich hebben. |
| |
Pasterka (nachtmis) |
Om twaalf uur gaan zij die willen naar de kerk om daar het echte begin van Kerst te vieren.
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
Om een reactie te plaatsen moet je ingelogd zijn
|
